Η πραγματική επιτυχία και η πρόκληση για τον ΥΠΟΙΚ, Liberal, 13.12.2025 link
Αυτή είναι, λοιπόν, η πραγματική επιτυχία της χώρας. Ότι πραγματοποίησε την αλλαγή παραδείγματος από το 2015 και εξής από τη διαμόρφωση και εκτέλεση του προϋπολογισμού σύμφωνα με τις προτεραιότητες του εκλογικού κύκλου σε έναν συστηματικό ετήσιο, αλλά και μεσοπρόθεσμο, προγραμματισμό (βλ. Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό-Διαρθρωτικό Σχέδιο, και Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό).
Κατά συνέπεια, διαμορφώνουμε ένα σύστημα οικονομικής διακυβέρνησης για να αποφύγουμε τις δυσάρεστες «εκπλήξεις» από την επίδραση ΠΘ και ΥΠΟΙΚ, οι οποίοι εκουσίως ή ακουσίως θα δοκιμάσουν την τύχη τους ως μαθητευόμενοι μάγοι εις βάρος της βιωσιμότητας του κράτους.
Απειλείται με κρίση το πολιτικό σύστημα; Το Βήμα, 27.10.2025 link
[..] τα επιχειρήματα ότι επίκειται κρίση και η χώρα δεν είναι «διακυβερνήσιμη» απηχούν κάποια πολιτική στόχευση, αλλά δεν τεκμηριώνονται από τα θεμελιώδη της σημερινής κατάστασης του κράτους, ούτε από τη δοκιμασμένη ικανότητα των ηγεσιών να προστατεύσουν το σύστημα per se, παρά τις ουσιώδεις διαφορές τους.
Πρέπει να κατανοήσουμε ότι έχει μεταβληθεί η νομιμοποιητική βάση της κυβέρνησης με κύριο διακύβευμα την αποτροπή μιας νέας οικονομικής κρίσης. Αυτό εξηγεί τη διατήρηση της εκλογικής επιρροής της συμπολίτευσης σε επίπεδα 30%, και την αδυναμία άλλων πολιτικών δυνάμεων να προβάλλουν ως εναλλακτικά κόμματα εξουσίας.
Η διαπίστωση αυτή δεν σημαίνει ότι έχουμε κυβέρνηση MVP, καθώς εξακολουθούν να βρίσκονται σε εκκρεμότητα σοβαρές «αναβαθμίσεις» και «συγχρονισμός» στις λειτουργίες της κυβέρνησης και του δημόσιου τομέα, καθώς και σε πολιτικές οι οποίες θα επιλύσουν τις συνέπειες της κρίσεις στις κοινωνικο-οικονομικές ανισότητες και την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών.
Το “Μαξίμου” ως Λεβιάθαν (;), Το Βήμα, 15.3.2025 link
«Tο «Μαξίμου» ενδεχομένως να μετατραπεί σε έναν «Λεβιάθαν» με ένα πλήθος συντονιστών διαφορετικής βαρύτητας εις βάρος της ευθύνης, των αρμοδιοτήτων και της ικανότητας των μεμονωμένων υπουργών. Γνωρίζουμε ότι οι σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις πραγματοποιήθηκαν από υπουργούς οι οποίοι μερίμνησαν υπεύθυνα για όλο τον κύκλο της δημόσιας πολιτικής από τη διάγνωση του προβλήματος, την αξιολόγηση των προτάσεων, τη διαμόρφωση της καλύτερης εφικτής λύσης, τη διασφάλιση της πολιτικής και κοινωνικής υποστήριξής της και την καθοδήγηση των υπηρεσιών του δημοσίου για την έγκαιρη και πλήρη εφαρμογή της. Ένα «Μαξίμου-Λεβιάθαν» είναι μάλλον απίθανο να ευνοήσει τον εύλογο στόχο της μεγαλύτερης κυβερνητικής αποδοτικότητας.
Το νέο πάνδημο αίτημα και η αναθεώρηση του “Μαξίμου”, Τα Νέα, 7.3.2025 link
Το πάνδημο αίτημα του συλλαλητηρίου για την τραγωδία των Τεμπών σηματοδοτεί ένα κομβικό σημείο για την εξέλιξη του πολιτικού συστήματος. Πολίτες, κυβέρνηση, κόμματα και μέσα ενημέρωσης πρέπει να ψηλαφίσουν τα πολλαπλά μηνύματα, όσο και αν αυτά δεν έχουν οριστικά διαμορφωθεί και χαρακτηρίζονται από διαφοροποίηση.
[..] Αποτελεί τομή για τα πολιτικά πράγματα, λοιπόν, γιατί επιπροσθέτως εγείρει την γενική και βασική αξίωση για την ουσιαστική ανασυγκρότηση του κράτους και την λογοδοσία της κυβέρνησης. Πρόκειται, δηλαδή, για μια ποιοτική διαφοροποίηση σε σχέση με τα βασικά αιτήματα επιβίωσης και βιοπορισμού της περιόδου της οικονομικής κρίσης.
Η εξωτερική πολιτική ως συντελεστής ισορροπίας του πολιτικού συστήματος, Τα Νέα, 20.12.2024 link
Πρέπει να σκεφτούμε αντίστροφα, δηλαδή πώς η εξωτερική πολιτική θα επηρεάσει την σταθερότητα του πολιτικού συστήματος την επόμενη δεκαετία, και να μην περιοριστούμε στις κοντόφθαλμες πολιτικές τακτικές οι οποίες μας ταλαιπώρησαν επί δεκαετίες, και δεν συνάδουν με τη διορατικότητα των κορυφαίων εκ των Ελλήνων ηγετών (Ελ. Βενιζέλος, Κων. Καραμανλής).
Εκλογές, χωρίς θεραπεία της αντιπροσώπευσης (;) (Ευρωεκλογές 2024), Τα Νέα, 19.6.2024 link
Η κυβερνητική λειτουργία από τον Σεπτέμβριο 2015 έχει αμετάκλητα μεταστραφεί σε μια συστηματική εφαρμογή στόχων υπέρ του εξευρωπαϊσμού του κράτους και της οικονομίας. Αν και τα οφέλη είναι ήδη ορατά μετά την έξοδο από τα “μνημόνια” και την σταθερή οικονομική μεγέθυνση, δεν είναι σαφές εάν έχουμε πράγματι διαφύγει από την πεπατημένη (‘path-dependency’) της αποσπασματικής επίλυσης προβλημάτων και της επικοινωνιακής προβολής συγκυριακών επιτυχιών εις βάρος της τεκμηριωμένης με ισχυρά, συγκριτικά σε επίπεδο ΕΕ δεδομένα για τη βιωσιμότητα του κράτους και την ανθεκτικότητα της δημοκρατίας.
Το διάστημα έως τις προγραμματισμένες εκλογές 2027 είναι το πλέον κρίσιμο για την αλλαγή παραδείγματος, ή για την επιδείνωση των θεμελιωδών της χώρας, λόγω της αβελτηρίας του πολιτικού προσωπικού και της ανεξέλεγκτης επίδρασης των ραγδαίων διεθνών εξελίξεων. Αν επικρατήσει η δεύτερη περίπτωση, η επόμενη φάση της κρίσης αντιπροσώπευσης μπορεί να είναι ακόμη πιο οδυνηρή, αν συνδυαστεί με τη διάψευση των προσδοκιών ακόμη και των μετριοπαθών ψηφοφόρων, οι οποίοι σήμερα εξακολουθούν να παρέχουν πολιτική στήριξη.
Τα λάθος μηνύματα προς τους πολίτες (Ευρωεκλογές 2024), Οικονομικός Ταχυδρόμος, 7.6.2024 link
«οι πολίτες κάθε μέρα διαμορφώνουν τα αιτήματά τους και τις προσδοκίες τους από την κυβερνητική λειτουργία με γνώμονα την σύγκλιση προς τα καλύτερα ευρωπαϊκά πρότυπα και δείκτες πολιτικής («εξευρωπαϊσμός»). Αν η ανεργία ή ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι το πρόβλημα, το μέτρο σύγκρισης είναι οι σχετικοί δείκτες Eurostat και DESI, οι οποίοι τεκμηριώνουν την ανάγκη ακόμη καλύτερων αποτελεσμάτων πολιτικής.»
Η εκλογική σύγκριση Ελλάδας και Ισπανίας, Καθημερινή, 31.7.2023, link
«Στην Πολιτική Επιστήμη, Ελλάδα, Ισπανία και Πορτογαλία αποτελούν τρεις περιπτώσεις πολιτικών συστημάτων με αυξημένη συνάφεια για τον σκοπό της συγκριτικής μελέτης. Οπως θα εξηγήσουμε, η πορεία της χώρας της Ιβηρικής ήταν καλύτερη, γιατί οι κυβερνητικές ηγεσίες και το εκλογικό σώμα έκαναν ασφαλέστερες επιλογής κατά την πηδαλιουχία του πολιτικού συστήματος. Εκ πρώτης όψεως, το αποτέλεσμα των διπλών εκλογών στην Ελλάδα είναι ευοίωνο. Έλυσε ένα σοβαρό πρόβλημα των εκλογών με την αδιαμφισβήτητη νίκη και κοινοβουλευτική αυτοδυναμία ενός κόμματος (Ν.Δ.). Στην Ισπανία, θα συγκροτηθεί κυβέρνηση μόνο εάν ένα από τα δύο πρώτα κόμματα κατορθώσει να συμφιλιώσει τις αντιτιθέμενες απαιτήσεις των πιθανών εταίρων.»
Όλα καλά με τη δημόσια διοίκηση; Liberal, 22.6.2023 link
«Έτσι, κινδυνεύουμε να υποπέσουμε σε μία νέα περίοδο μεταρρυθμιστικής αβελτηρίας με συνέπεια την επιδείνωση της υστέρησης του δημοσίου τομέα και του ανθρωπίνου δυναμικού του. Σε μία συγκυρία ραγδαίων διοικητικών αλλαγών, οι οποίες δεν εξαντλούνται στην αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών, αλλά απαιτούν βαθύτερες οργανωσιακές μεταβολές υπέρ της χρηστής και αποδοτικής διακυβέρνησης. [..] Αυτή είναι, όμως, μία βασική επιταγή για την άσκηση αποτελεσματικής κυβερνητικής ηγεσίας, και φαίνεται ότι το πάθημα δεν έγινε μάθημα για τις κυβερνήσεις 2015-2019 και 2019-2023. Η δημόσια διοίκηση πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ζήτημα προτεραιότητας από την επόμενη κυβέρνηση, χωρίς τις αυταπάτες ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός στην παροχή χρήσιμων υπηρεσιών έχει επιλύσει τα πολλαπλά και διαχρονικά προβλήματα.
Ελλόγιμοι και δεδοκιμασμένοι; Τα Νέα, 13.10.2023 link
«Στην Ελλάδα το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι πολιτικά πρόσωπα τα οποία δοκιμάζονται στις σχέσεις δημοκρατικής αντιπροσώπευσης και σε θέσεις υπουργικής ευθύνης βλέπουν τους «μη ελλόγιμους» να παρακάμπτουν κάθε απαίτηση πολιτικής σταδιοδρομίας και να προσγειώνονται απευθείας στην κορυφή. Αυτό μπορεί να καλλιεργήσει τάσεις κυνισμού, και να λειτουργήσει αποτρεπτικά για όσους έχουν ειλικρινή διάθεση προσφοράς. Εκλογικό σώμα και μέσα ενημέρωσης πρέπει να αποδώσουμε έμφαση στο θεσμικό και αξιακό σύστημα το οποίο θα καθοδηγήσει τις νέες ηγεσίες να αναλάβουν τις πρωτοβουλίες τους, χωρίς να υποσκάψουν τα θεμέλια του πολιτικού συστήματος και τη βιωσιμότητα της χώρας. Την περίοδο του λαϊκιστικού παροξυσμού της περασμένης δεκαετίας αυτό το πετύχαμε πάντως.»
Ψηφιακό εκλογικό βιβλιάριο, Τα Νέα, 2.12.2023 link
«Στις μεταρρυθμιστικές προθέσεις του υπουργείου Εσωτερικών θα μπορούσε να συμπεριληφθεί ένα ψηφιακό μητρώο εκλογικής συμμετοχής, και οι ψηφοφόροι να έχουν πρόσβαση στα ατομικά στοιχεία τους («ψηφιακό εκλογικό βιβλιάριο»). Μια τέτοια δράση θα ενισχύσει την αξιοπιστία της εκλογικής διαδικασίας (κάθε πολίτης θα γνωρίζει πότε, πού, πώς ψήφισε). Τα ζητήματα προσωπικών δεδομένων καλύπτονται από την κείμενη νομοθεσία. Άλλωστε, δεν είναι μακριά η εποχή των έντυπων και σφραγισμένων εκλογικών βιβλιαρίων. Ταυτόχρονα, η δράση αυτή θα ενισχύσει και την αίσθηση του καθήκοντος συμμετοχής στους πολίτες, χωρίς αυτό να οδηγεί σε κυρώσεις. Δεν είναι ευκαταφρόνητη η υπόμνηση στο ψηφιακό βιβλιάριο της συμμετοχής ή αποχής μας.»
Η Εθνική Πρωτεύουσα Νεολαίας 2024, Τα Νέα, 27.12.2023 link
«Η διαδικασία ανακήρυξης της Εθνικής Πρωτεύουσας Νεολαίας για το 2024, έπειτα από πρωτοβουλία της Γενικής Γραμματείας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, προσφέρει το έναυσμα για να αναλογιστούμε τις δράσεις της κεντρικής διοίκησης και των τοπικών αρχών για την νεολαία. Από την σκοπιά των νέων τα σύγχρονα πολιτικά συστήματα προσλαμβάνονται συνήθως ως “democrazia bloccata”, δηλαδή ως συστήματα στηριγμένα σε ασφυκτικές κοινωνικές συμβάσεις, τυπολατρικές πολιτικές πρακτικές, τα οποία δεν επιτρέπουν την αντιπροσώπευση των αιτημάτων για την αποδοχή της διαφορετικότητας, την πλήρη ελευθερία στον άπειρο κόσμο της ψηφιακής τεχνολογίας και της επικοινωνίας που αυτή εξασφαλίζει, και την απαίτηση για υψηλά επίπεδα ευημερίας και απασχόλησης. »
Εκλογές, χωρίς θεραπεία της αντιπροσώπευσης (;), Τα Νέα, 19.6.2024 link
Η ΝΔ επιβιώνει χάριν της διαχρονικής και σχεδόν αρραγούς παραταξιακής συνείδησης η οποία συνδυάζει στοιχεία κεντροδεξιάς και φιλελεύθερης ιδεολογίας, αλλά και της ηγεσίας Μητσοτάκη. Η τελευταία, όμως, βρίσκεται στο επίκεντρο της πλέον ισχυρής κριτικής αναφορικά με τα πραγματικά αποτελέσματα της κυβερνητικής πολιτικής. Η μακρά και διαρκής προεκλογική καμπάνια του επικεφαλής κόμματος και κυβέρνησης δεν μπορεί να υποκαταστήσει την αξιολόγηση της αποδοτικότητας της κυβερνητικής λειτουργίας. Θα είναι λάθος να χαρακτηριστούν συλλήβδην “αντισυστημικοί” και “ακραίοι” όσοι επιλέγουν την τακτική ψήφο ή την αποχή, γιατί κάποια από τα αιτήματα είναι εξόχως “συστημικά” (πχ αποδοτικό κράτος). Το διάστημα έως τις προγραμματισμένες εκλογές 2027 είναι το πλέον κρίσιμο για την αλλαγή παραδείγματος στο κράτος και την οικονομία. Αν η συμπολίτευση δώσει προτεραιότητα στην κομματική, αντί της κυβερνητικής, λειτουργίας, και επέλθει η επιδείνωση των θεμελιωδών της χώρας σε ένα ασταθές παγκόσμιο περιβάλλον, είναι πολύ πιθανόν να ενισχυθούν οι τάσεις αποσταθεροποίησης του πολιτικού συστήματος.
Fortuna, Το Βήμα, 25.09.2023 link
«Ο Μακιαβέλλι σχολίαζε ότι η τύχη (“fortuna”) πράγματι παίζει ρόλο στην ηγεσία, αλλά επισήμανε ότι δεν μπορεί να εξαρτάται από αυτή. Κυρίως, έχει σημασία η ικανότητα του ηγέτη να αξιοποιεί τα δώρα της τύχης όταν αυτά εμφανιστούν. Το μεγαλύτερο προσόν, όμως, του ηγέτη είναι η αρετή (“virtù”), όχι με την ηθική έννοια, αλλά με την έννοια του σθένους, δηλαδή της δύναμης να ανταποκριθεί στις προκλήσεις και τις δυσκολίες που αναπόφευκτα θα αντιμετωπίσει. Ο κ. Κασσελάκης είχε τα αντανακλαστικά να αδράξει την ευκαιρία, αλλά τα δύσκολα έπονται για έναν άνθρωπο που είναι δημοφιλής στη βάση, αλλά θα δυσκολευτεί να έχει την αφοσίωση των στελεχών του, και θα αντιμετωπίσει «επαγγελματίες» πολιτικούς με μεγάλη εμπειρία. Μάλλον θα χρειαστούμε κι εμείς ως σώμα πολιτών αρκετή τύχη με τα νέα δεδομένα στην εξέλιξη του πολιτικού συστήματος. Κυρίως, όμως, θα χρειαστούμε ισχυρούς θεσμούς.»
Nea_Polis 